ASKV is diep teleurgesteld in het gepresenteerde coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. Het akkoord zet in op strengere handhaving, snellere terugkeer, meer vreemdelingenbewaring en minder rechtsbescherming voor mensen zonder verblijfsstatus. Tegelijkertijd worden de asielwetten van minister Faber zonder voorbehoud uitgevoerd, ondanks eerdere bezwaren van partijen als D66.
Het is een hard gelag dat partijen die zich profileerden als hoeders van de rechtsstaat en als progressieve kracht, nu instemmen met beleid dat onzekerheid en angst vergroot. De wetten van Faber zijn niet gericht op het oplossen van problemen in de asielketen, maar op ontmoediging en uitsluiting. In de praktijk leidt dit ertoe dat mensen zorg mijden, misstanden niet durven te melden en verder in een rechteloze positie terechtkomen.
Het coalitieakkoord zet ongedocumenteerde mensen structureel verder onder druk. Niet meewerken aan procedures wordt een afwijzingsgrond, herhaalde aanvragen worden strenger beoordeeld en de toegang tot rechtsbijstand wordt beperkt. Werken blijft verboden voor mensen zonder verblijfsstatus, waardoor het risico op uitbuiting toeneemt. Tegelijkertijd ontbreekt elk perspectief voor mensen die langdurig in Nederland verblijven maar niet kunnen terugkeren.
Schrijnend is dat er in het coalitieakkoord geen enkel positief aanknopingspunt te vinden is voor een menselijker en rechtvaardiger migratiebeleid. Maatregelen waarvoor maatschappelijke organisaties al jaren pleiten , zoals een landelijk dekkend LVV-programma dat inzet op duurzame oplossingen, of het herstellen van discretionaire bevoegdheden om schrijnende situaties recht te doen, ontbreken volledig. Het akkoord kent maar één richting: strenger, strenger, strenger. Niet rechtvaardiger, en niet menselijker.
“Dit is zwaar teleurstellend,” zegt directeur-bestuurder Erik Rouw. “Wat dit coalitieakkoord laat zien, is dat er bewust is gekozen voor verharding in plaats van oplossingen. Onder het mom van ‘orde op zaken stellen’ worden mensen verder uitgesloten, hun rechtsbescherming afgebroken en hun leven nog onzekerder gemaakt. Er is geen enkel perspectief voor mensen die hier al jaren verblijven en niet kunnen terugkeren. Dat is niet alleen onmenselijk, het ondermijnt ook de rechtsstaat.”
ASKV waarschuwt dat deze koers leidt tot toenemende rechtsonzekerheid en verdere maatschappelijke ontwrichting. In plaats van te investeren in een toegankelijke en rechtvaardige asielprocedure, kiest dit kabinet opnieuw voor verharding met schadelijke gevolgen voor mensen én de samenleving.